Je ziet een kapotte dakpan liggen en wilt er eentje bijbestellen, maar dan besef je: ik weet eigenlijk niet welke dakpan ik heb. Dat is een veelvoorkomende situatie. Gelukkig kun je het type dakpan in de meeste gevallen zelf herkennen door goed te kijken naar het materiaal, de vorm en de kleur.
De drie meest voorkomende soorten dakpannen
In Nederland liggen op de meeste daken een van deze drie soorten dakpannen: keramische dakpannen, betonnen dakpannen of leien. Elk type heeft duidelijke kenmerken die je kunt herkennen, ook zonder vakkennis.
Keramische dakpannen zijn gebakken van klei. Ze hebben een warme, rode of terracottakleur en een licht glanzend oppervlak. Met de jaren kan die glans verdwijnen, maar de rode tint blijft zichtbaar. Keramische dakpannen voelen zwaarder aan dan betonnen pannen en klinken hol als je er voorzichtig op tikt.
Betonnen dakpannen zijn gemaakt van cement en zand. Ze zien er in het begin ook rood of grijs uit, maar dat komt door een verflaag of coating. Die coating slijt met de jaren af, waardoor de dakpan een valer, grijziger uiterlijk krijgt. Betonnen pannen zijn iets zwaarder dan keramische en voelen ruwer aan.
Leien zijn platte, grijze of blauwe platen van natuursteen of kunstleien. Je herkent ze aan hun dunne, platte vorm en de grijsblauwige kleur. Natuurleien hebben een onregelmatige structuur, kunstleien zien er iets egaler uit.
Hoe herken je de vorm van je dakpan?
Naast het materiaal vertelt de vorm je veel. Er zijn een paar veelvoorkomende profielen die je kunt onderscheiden.
De Hollandse pan is een van de bekendste dakpannen in Nederland. Hij heeft een S-vormig profiel als je hem van de zijkant bekijkt. De pan heeft een bolle en een holle kant die in elkaar grijpen. Dit type komt veel voor op oudere Nederlandse woningen.
De Romaanse pan of Vlaamse pan heeft een rondere, meer uitgesproken boog. Dit type ziet er iets grover en ronder uit dan de Hollandse pan.
De sneldekpan, ook wel grote dakpan of betondakpan genoemd, is een vlakke of licht gebogen pan met nokjes aan de onderkant. Deze pannen zijn groter dan traditionele typen en liggen daardoor sneller. Ze worden veel gebruikt bij nieuwbouw.
De gegolfde dakpan heeft een breed, vloeiend golfprofiel. Hij lijkt op de sneldekpan maar heeft een duidelijkere golf in de breedte.
Zo bepaal je welke dakpan jij hebt: een stappenplan
- Kijk van een veilige afstand naar je dak. Let op de kleur: rood of terracotta wijst op keramisch, grijs of vervaagd rood op beton, grijsblauw op lei.
- Bekijk de vorm van de pannen. Zie je een S-profiel? Dan heb je waarschijnlijk Hollandse pannen. Zijn ze groot en vrij vlak? Dan zijn het sneldekpannen.
- Kijk of het oppervlak licht glanst of mat is. Keramisch glanst iets, beton is matter, zeker als de coating er al deels af is.
- Zoek naar een eventuele stempel of merknaam op de onderkant van een losse pan. Sommige fabrikanten stempelen hun naam of het type in de dakpan.
- Controleer de bouwdocumenten van je woning. In een omgevingsvergunning of bouwbestek staat soms het type dakpan vermeld.
- Vraag het na bij de vorige eigenaar, de aannemer of een dakdekker in de buurt. Zij herkennen het type vaak in één oogopslag.
Waarom is het type dakpan belangrijk om te weten?
Als je een dakpan wilt vervangen, moet je precies hetzelfde type bestellen. Dakpannen van een ander formaat of profiel passen niet goed op elkaar aan. Dat zorgt voor kieren en lekkage. Zelfs binnen hetzelfde type kunnen er kleine verschillen zitten per fabrikant of bouwjaar. Bestel je bij de verkeerde soort, dan sluit het dak niet meer goed af.
Bij oudere woningen is het soms lastig om een exacte match te vinden. In dat geval is het verstandig om een dakdekker te laten meekijken. Die kan het type herkennen en advies geven over geschikte vervangingspannen.
Hoeveel dakpannen heb je per vierkante meter?
Dat hangt af van het type. Voor sneldekpannen en veel betonnen dakpannen gaat het om ongeveer 10 tot 12 stuks per vierkante meter. Vlakke keramische dakpannen liggen dichter op elkaar en vragen meer pannen per vierkante meter. Leien zijn kleiner en dunner, waardoor je er meer nodig hebt. Houd hier rekening mee als je een bestelling plaatst voor een groter oppervlak.
Wanneer zelf uitzoeken en wanneer een vakman inschakelen?
Het herkennen van je dakpantype kun je in veel gevallen zelf doen, zeker als je een goede blik op het dak kunt werpen of een losse pan kunt bekijken. Gaat het om een grotere reparatie, om het vervangen van meerdere rijen pannen of zit het dak hoog en steil? Schakel dan een dakdekker in. Die kan niet alleen het type bepalen, maar ook veilig werken op hoogte en zorgen dat het dak daarna weer goed waterdicht is.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of mijn dakpannen van keramiek of beton zijn?
Keramische dakpannen hebben een warmere, rode tint en een licht glanzend oppervlak. Betonnen dakpannen zien er valer en grauzer uit, zeker als de coating er al deels af is. Als je twijfelt, kijk dan op de onderkant van een losse pan: keramiek heeft een egale, gebakken breuk en beton heeft een korrelige, cementachtige structuur.
Kan ik zomaar een andere dakpan bijbestellen als ik de naam niet weet?
Dat is niet aan te raden. Dakpannen van een ander formaat of profiel passen niet goed op elkaar aan en zorgen voor kieren. Probeer eerst het type te achterhalen via de stempel op de pan, de bouwdocumenten of een dakdekker, voordat je iets bestelt.
Wat is een sneldekpan?
Een sneldekpan is een grotere dakpan die dankzij zijn formaat sneller te leggen is dan traditionele typen. Sneldekpannen zijn gemaakt van beton en komen veel voor bij woningen uit de jaren zeventig tot nu. Ze hebben een vlak of licht gebogen profiel met nokjes aan de onderkant.
Waar vind ik informatie over welke dakpannen er op mijn huis zijn gelegd?
Je kunt de originele bouwvergunning of het bouwbestek van je woning opvragen via het gemeentearchief of het Omgevingsloket. Daarin staat soms het type dakpan vermeld. Ook een dakdekker of de vorige eigenaar kan hier informatie over hebben.
