Oud-Hollandse dakpannen zijn keramische dakpannen met een herkenbare S-vormige golf. De traditionele oude holle pan heeft geen sluiting aan de bovenkant of zijkant: de pannen overlappen elkaar om regenwater af te voeren. Je ziet ze vooral op oudere gebouwen, maar er zijn ook nieuwe pannen met dit klassieke uiterlijk.
Het model geeft een dak een onregelmatig, historisch karakter. Wil je enkele pannen vervangen of een heel dak vernieuwen, dan zijn vooral de vorm, maat en aansluiting op de bestaande pannen van belang.
Zo herken je oud-Hollandse dakpannen
Een oud-Hollandse pan is gebakken uit klei en heeft een golvend profiel. Op het dak vormen de pannen samen afwisselend bolle en holle banen. De holle delen voeren het regenwater naar beneden.
Bij de traditionele oude holle pan ontbreken de kop- en zijsluiting. Dat zijn randen waarmee moderne pannen aan de bovenkant en zijkant in elkaar grijpen. De oude pannen liggen in plaats daarvan over elkaar heen. Daardoor kunnen ze een minder strak dakbeeld geven dan pannen met sluitingen.
Je komt deze pan ook tegen onder de naam oude holle pan. Let bij het herkennen niet alleen op de golf: andere Hollandse pannen lijken erop, maar hebben wel sluitingen.
Het verschil met de verbeterde Hollandse pan
De verbeterde Hollandse pan is een latere uitvoering met een vergelijkbare golvende vorm. Het voornaamste verschil zit in de aansluiting: deze pan heeft wel een kop- en zijsluiting. Daardoor zijn de twee modellen niet zomaar uitwisselbaar binnen hetzelfde dakvlak.
De opnieuw verbeterde Hollandse pan is weer een andere uitvoering binnen deze familie. Ook bij pannen die op het eerste gezicht hetzelfde lijken, kunnen de afmetingen en aansluitingen verschillen. Neem daarom een bestaande pan als voorbeeld als je vervangende exemplaren zoekt.
Welke maat en hoeveel pannen heb je nodig?
Oud-Hollandse dakpannen hebben niet allemaal dezelfde maat. Vooral bij oudere exemplaren kunnen vorm en afmetingen per partij verschillen. Meet een bestaande pan op en vergelijk ook de kromming en de manier waarop hij met de andere pannen overlapt.
Het aantal pannen per vierkante meter hangt af van de panmaat en de overlap. De volledige lengte en breedte van een losse pan zijn dus niet hetzelfde als het oppervlak dat je op het dak daadwerkelijk ziet. Bij nieuwe pannen geeft de productinformatie meestal aan hoeveel pannen je per vierkante meter nodig hebt.
Vermenigvuldig dat aantal met de oppervlakte van het dakvlak. Voor een dakvlak van 60 m² vermenigvuldig je het opgegeven aantal per vierkante meter dus met 60. Reken ook op extra pannen voor snijverlies en een kleine reserve. De oppervlakte van het schuine dak is daarbij niet hetzelfde als de vloeroppervlakte van het huis.
Wanneer zijn oud-Hollandse dakpannen geschikt?
Oud-Hollandse dakpannen passen goed bij huizen waarbij je het historische dakbeeld wilt behouden. Ook voor renovatie in traditionele stijl zijn nieuwe oude holle pannen verkrijgbaar. De Oude Holle van Monier is bijvoorbeeld bedoeld voor onder meer restauratie en renovatie van monumentale panden.
Een holle pan is volgens de algemene richtlijn geschikt voor een dakhelling vanaf 25 graden. Welke minimale helling voor jouw dak geldt, hangt ook af van de gekozen pan en de dakopbouw. Doordat de traditionele pan geen sluitingen heeft, verdient de bescherming tegen inwaaiend water en sneeuw extra aandacht. Een dakdekker kan beoordelen welke dakopbouw bij de situatie past.
Bij een monument of een pand in een beschermd stads- of dorpsgezicht kunnen regels gelden voor het veranderen van het dakbeeld. De gemeente kan aangeven of voor jouw plannen een vergunning nodig is.
Veelgestelde vragen over oud-Hollandse dakpannen
Hoe lang gaan oud-Hollandse dakpannen mee?
Keramische dakpannen kunnen vaak meer dan 50 jaar meegaan. De staat van een afzonderlijke pan hangt af van onder meer de kwaliteit, het weer en eventuele beschadigingen. Een oude pan is daarom niet automatisch aan vervanging toe vanwege zijn leeftijd.
Wat zijn oud-Hollandse dakpannen waard?
De waarde verschilt per partij. Het model, de maat, de kleur, de staat en het aantal passende pannen spelen mee. Een gave partij met veel overeenkomstige pannen is doorgaans aantrekkelijker dan losse exemplaren met scheuren of afwijkende maten.
Kun je nieuwe en bestaande oud-Hollandse pannen combineren?
Dat kan alleen als de vorm en maat goed op elkaar aansluiten. Ook dan kan een nieuwe pan zichtbaar afwijken in kleur en uitstraling. Leg een proefstuk naast de bestaande pannen om te zien of de golven en overlap goed passen.
Voor een passend resultaat is een bestaande pan het beste uitgangspunt. Daarmee kun je maat, profiel en uiterlijk vergelijken voordat je een grotere partij oud-Hollandse dakpannen kiest.